ปวิอ.ม.๑๙๒

มาตรา ๑๙๒  ห้าม^[1]มิให้พิพากษา หรือสั่ง เกินคำขอ หรือที่มิได้กล่าวในฟ้อง

ถ้าศาลเห็นว่าข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏ^[2]ในการพิจารณาแตกต่างกับข้อเท็จจริงดั่งที่กล่าวในฟ้อง ให้ศาลยกฟ้องคดีนั้น เว้นแต่ข้อแตกต่างนั้นมิใช่ในข้อสาระสำคัญและทั้งจำเลยมิได้หลงต่อสู้ ศาลจะลงโทษจำเลยตามข้อเท็จจริงที่ได้ความนั้นก็ได้

ในกรณีที่ข้อแตกต่างนั้นเป็นเพียงรายละเอียด เช่น เกี่ยวกับเวลาหรือสถานที่กระทำความผิดหรือต่างกันระหว่างการกระทำผิดฐานลักทรัพย์ กรรโชก รีดเอาทรัพย์ ฉ้อโกง โกงเจ้าหนี้ ยักยอก รับของโจร และทำให้เสียทรัพย์ หรือต่างกันระหว่างการกระทำผิดโดยเจตนากับประมาท มิให้ถือว่าต่างกันในข้อสาระสำคัญ ทั้งมิให้ถือว่าข้อที่พิจารณาได้ความนั้นเป็นเรื่องเกินคำขอหรือเป็นเรื่องที่โจทก์ไม่ประสงค์ให้ลงโทษ เว้นแต่จะปรากฏแก่ศาลว่าการที่ฟ้องผิดไปเป็นเหตุให้จำเลยหลงต่อสู้ แต่ทั้งนี้ศาลจะลงโทษจำเลยเกินอัตราโทษที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดที่โจทก์ฟ้องไม่ได้

ถ้าศาลเห็นว่าข้อเท็จจริงบางข้อดั่งกล่าวในฟ้อง และตามที่ปรากฏในทางพิจารณาไม่ใช่[3]เป็นเรื่องที่โจทก์ประสงค์ให้ลงโทษ ห้ามมิให้ศาลลงโทษจำเลยในข้อเท็จจริงนั้น ๆ

ถ้าศาลเห็นว่าข้อเท็จจริงตามฟ้องนั้นโจทก์สืบสม แต่โจทก์อ้างฐานความผิดหรือบทมาตราผิด ศาลมีอำนาจลงโทษจำเลยตามฐานความผิดที่ถูกต้องได้

ถ้าความผิดตามที่ฟ้องนั้น^[4]รวมการกระทำหลายอย่าง แต่ละอย่างอาจเป็นความผิดได้อยู่ในตัวเอง ศาลจะลงโทษจำเลยในการกระทำผิดอย่างหนึ่งอย่างใดตามที่พิจารณาได้ความก็ได้

---

[1] บรรยายฟ้องว่าพยายามฆ่า ๒๘๘ ,๘๐ ได้ความว่าทำร้ายสาหัสไม่ได้บรรยายว่าทุพพลภาพหรือป่วยเจ็บด้วยอาการทุกขเวทนาเกินกว่ายี่สิบวันหรือประกอบกรณียกิจตามปกติไม่ได้เกินกว่ายี่สิบวัน ลง ๒๙๗(๘) ไม่ได้ลงได้ ๒๙๕ ฎ๑๓๓๖/๒๕๕๓ ,ฟ้องว่า ๒๘๘,๘๐ ผลการตรวจชันสูตรบาดแผลของแพทย์แนบท้ายมาท้ายคำฟ้องถือเป็นส่วนหนึ่งของคำฟ้อง ไม่ปรากฏว่าสาหัส ข้อเท็จจริงฟังว่าทำร้ายไม่อาจลง ๒๙๗(๘) เพราะเป็นการพิพากษาเกินกว่าหรือที่กล่าวในฟ้อง ต้องห้ามตาม ๑๙๒ว.๑ ลงโทษได้เพียง ม.๒๙๕  ๕๕๑๔/๒๕๕๑ ,โจทก์ฟ้องว่าจำเลยพรากโดยไม่เต็มใจ ๓๑๘ แต่เมื่อข้อเท็จจริงได้ความว่าพรากโดยเต็มใจ ๓๑๙ วรรคแรก  มีอัตราโทษต่ำกว่า ตามปวิอ.๑๙๒ ว.๑ ประกอบ ๑๙๒ วรรคท้าย ๑๔๐๕/๒๕๕๓ ,บรรยายฟ้องว่าจำเลยพาอาวุธปืนไปในเมือง หมู่บ้านหรือทางสาธารณะโดยไม่ได้รับใบอนุญาตให้มีอาวุธปืนติดตัว ทั้งไม่มีเหตุจำเป็นเร่งด่วนตามสมควรแก่พฤติการณ์ไม่ได้รับการยกเว้นตามกฎหมาย(ตามพรบ.อาวุธ) แม้มีคำขอให้ลงป.อ.๓๗๑ คำฟ้องดังกล่าวไม่อาจแปลความว่าหมายถึงเหตุไม่สมควรตาม ม.๓๗๑ ไม่อาจลงได้ตามปวิอ.๑๙๒วรรคหนึ่ง ๕๗๘๒/๒๕๕๓ ,ป.อ.๓๗๖ ผู้ใดยิงปืนซึ่งใช้ดินระเบิดโดยใช่เหตุ ในเมือง หมู่บ้านหรือที่ชุมชนดังนั้นการบรรยายว่าจำเลยใช้ปืนยิงผู้ตายโดยมิได้กล่าวว่าเป็นการยิงปืนซึ่งใช้ดินระเบิดอันเป็นองค์ประกอบความผิด ศาลลงโทษไม่ได้ตาม ๑๙๒ว.๑  ฎ๘๕๑๖/๒๕๕๑ ,ฟ้องไม่ระบุอนุมาตราเป็นฟ้องสมบูรณ์ศาลลงสองอนุมาตราก็ชอบด้วยกฎหมายไม่เกินคำขอเช่นบรรยายฟ้องว่าลักทรัพย์ที่เป็นของนายจ้างและร่วมกระทำผิดด้วยกันตั้งแต่สองคนขึ้นไป ขอให้ลง ๓๓๕ ศาลลง ๓๓๕(๗)(๑๑)ได้ ๓๒๕๒/๒๕๕๒ ,บรรยายฟ้องขอให้นับโทษต่อแต่มิได้บรรยายว่าเป็นบุคคลเดียวกับคดีที่ขอให้นับโทษต่อ ลงไม่ได้ ๓๒๗๐/๒๕๕๒,ขอให้ลง ป.อ.๓๒๘ แต่ไม่ได้บรรยายว่าจำเลยใส่ความโจทก์ต่อบุคคลที่สามโดยการโฆษณา ศาลไม่อาจพิพากษาลงโทษได้ตาม ๑๙๒ วรรคหนึ่งฎ๔๓๒๔/๒๕๕๒ , การต้องระวางโทษหนักขึ้นตาม ป.อ.มาตรา ๓๔๐ตรี นอกจากต้องเป็นการกระทำความผิดตาม ม.๓๓๙  ๓๓๙ทวิ  ๓๔๐ ๓๔๐ทวิแล้วยังต้องประกอบด้วยการกระทำอื่นตามที่บัญญัติในมาตรานี้ด้วยผู้กระทำความผิดตามมาตราดังกล่าวจึงมีความผิดและถูกลงโทษตามมาตรานี้ได้ ดังนั้นมาตรานี้ย้อมเป็นบทบัญญัติว่าการกระทำเช่นนั้นเป็นความผิดซึ่งต้องระบุตาม ๑๕๘(๖) ด้วย เมื่อบรรยายครบองค์ประกอบความผิดตาม ๓๔๐ตรีแต่ไม่ได้มีคำขอระบุมาตรา ๓๔๐ตรีมาด้วยจึงถือว่าโจทก์ไม่ประสงค์ให้ลงโทษตาม ม.๓๔๐ตรี และเป็นการเกินคำขอตาม๑๙๒วรรคหนึ่งและวรรคสี่ศาลพิพากษาหรือสั่งเกินคำขอมมิได้ ๔๓๓๗/๒๕๕๒ ,ฟ้องว่าจำเลยฆ่าโดยไตร่ตรองและพนักงานปฏิบัติหน้าที่ แต่ไม่มีคำขอตาม ๒๘๙ แต่ขอ ๒๘๘ ลงโทษตาม ๒๘๙ไม่ได้เพราะ ๒๘๙ โทษสูงกว่าโทษ ๒๘๘ จึงเป็นการเกินคำขอและต้องห้ามตาม ๑๙๒วรรคหนึ่ง ฎ๕๗๘๕/๒๕๕๒ ,

[2] บรรยายฟ้องว่าจำเลยทั้งสองขายเมทแอมเฟตามีนให้แก่สายลับ ทางพิจารณาจำหน่ายให้แก่จำเลยด้วยกันเองไม่เกี่ยวกับสายลับ ดังนี้ข้อเท็จจริงทางพิจารณาแตกต่างกับข้อเท็จจริงที่กล่าวมาในฟ้องในข้อสาระสำคัญศาลต้องยกฟ้องตามม.๑๙๒ว.๒   ฎ๑๔๐๔/๒๕๕๓ ,บรรยายฟ้องว่าพรากเด็กอายุไม่เกิน ๑๕ ปีไปเสียจากบิดามารดา เพื่อการอนาจารทางพิจารณาได้ความว่าพรากจากผู้ดูแลเพื่อการอนาจาร ข้อแตกต่างดังกล่าวมิใช่ข้อสาระสำคัญ จำเลยให้การว่าจำเลยไม่ใช่คนร้ายไม่หลงต่อสู้ศาลลงได้ตาม ม.๑๙๒ วรรคสอง ๓๘๔๐/๒๕๕๓ ,ฟ้องว่าดาบตำรวจ ช. จับกุมจำเลยให้ทรัพย์สินเพื่อจูงใจให้ปล่อยตัวจำเลยอันเป็นการกระทำอันมิชอบด้วยหน้าที่ ทางพิจารณาได้ความว่า จูงใจเพื่อให้เปลี่ยนข้อหาให้เบาลงก็หาใช่แตกต่างในสาระสำคัญ เพราะไม่ว่าจะจูงใจให้ปล่อยหรือเปลี่ยนข้อหา ก็ล้วนเป็นการจูงใจให้กระทำการอันมิชอบด้วยหน้าที่ซึ่งเป็นความผิดตาม ป.อ.๑๔๔ เช่นเดียวกัน เมื่อจำเลยมิได้หลงต่อสู้ ศาลย่อมมีอำนาจลงโทษจำเลยทั้งสองตามที่บัญญัติไว้ตาม ๑๙๒ว.๒ ฎ๓๐๙๖/๒๕๕๒ ,ฟ้องว่าเป็นตัวการได้ความทางพิจารณาว่าเป็นผู้ใช้ให้คนอื่นกระทำความผิด เป็นการแตกต่างในข้อสาระสำคัญย่อมลงโทษฐานเป็นผู้ใช้ไม่ได้ ตาม ๑๙๒วรรค๒ แต่การกระทำถือได้ว่าเป็นความผิดฐานเป็นผู้สนับสนุนการกระทำความผิดลงสนับสนุนได้ ๔๑๓๕/๒๕๕๒ ,ข้อเท็จจริงตามฟ้องว่าเป็นตัวการ ทางพิจารณาได้ความว่าเป็นผู้ใช้ ลงฐานผู้ใช้ไม่ได้เพราะข้อเท็จจริงในทางพิจารณาแตกต่างกับฟ้องในข้อสาระสำคัญตามปวิอ.๑๙๒ วรรคสอง แต่ถือว่าเป็นการสนับสนุนลงสนับสนุนได้ ๙๘๓๖/๒๕๕๑ ,

[3] ป.อ.มาตรา ๓๓๖ ทวิ เป็นบทบัญญัติที่ทำให้ผู้กระทำความผิดต้องรับโทษสูงขึ้น ซึ่งเป็นผลร้ายแก่จำเลยเมื่อโจทก์มิได้อ้างมาในคำขอท้ายฟ้อง  ถือว่า โจทก์ไม่ประสงค์ให้ลงโทษตามมาตราดังกล่าว  ๑๙๒ วรรคสี่ ๑๐๙๐๓/๒๕๕๑,

[4] ความผิดฐานปล้นทรัพย์รวมความผิดฐานทำร้ายร่างกายผู้อื่น  ,ฟ้องขอให้ลงโทษตามป.อ.ม.๓๑๗ วรรคสามโดยอ้างว่าจำเลยทั้งสี่พรากเด็กอายุไม่เกินสิบห้าปี ทางพิจารณาได้ความว่าพรากผู้เสียหายโดยเข้าใจว่าอายุกว่าสิบห้าปีอันเป็นความผิดตามม.๓๑๙วรรคแรก ศาลปรับบทลงโทษตาม ๓๑๙ วรรคแรกได้ เพราะเป็นการกระทำความผิดที่รวมอยู่ในความผิดตามที่โจทก์ฟ้องและมีโทษเบากว่าตามปวิอ.๑๙๒วรรคท้าย ไม่ใช่เรื่องโจทก์ไม่ประสงค์ลงโทษ ฎ๕๓๐๓/๒๕๕๓ ,บรรยายฟ้องว่าเป็นตัวการร่วมกันฆ่าผู้อื่นม.๒๘๘ ๘๓ ได้ความว่าเป็นการแยกกันทำร้ายถึงแก่ความตายตาม ๒๙๐ วรรคแรก ความผิด๒๘๘ รวมความผิดฐานทำร้ายผู้อื่นเป็นเหตุให้ถึงแก่ความตายอยู่ด้วย๖๓๑๕/๒๕๕๒ ,